पती पत्नी घरभाडे भत्ता शासन निर्णय 2004 : अंतरिम स्थगितीनंतर थकीत HRA देण्याबाबत महत्त्वाचा निर्णय

पती पत्नी घरभाडे भत्ता (House Rent Allowance – HRA) हा शासकीय कर्मचाऱ्यांच्या वेतनातील महत्त्वाचा घटक आहे. मात्र, एकाच खाजगी निवासस्थानी राहणाऱ्या कुटुंबातील दोन किंवा अधिक शासकीय कर्मचाऱ्यांना घरभाडे भत्ता देण्याबाबत शासनाने वेळोवेळी विविध निर्णय घेतले आहेत.

याच पार्श्वभूमीवर, महाराष्ट्र शासनाच्या वित्त विभागाने दिनांक 1 सप्टेंबर 2004 रोजी महत्त्वाचा शासन निर्णय (GR) जारी केला. या निर्णयामध्ये अंतरिम स्थगितीमुळे थांबलेल्या घरभाडे भत्त्याच्या (HRA) थकीत रकमेबाबत स्पष्ट निर्देश देण्यात आले आहेत.

पती पत्नी घरभाडे भत्ता शासन निर्णय 2004 म्हणजे काय?

महाराष्ट्र शासनाने यापूर्वी असा निर्णय घेतला होता की, एकाच खाजगी निवासस्थानी राहणाऱ्या शासकीय व इतर कर्मचाऱ्यांच्या कुटुंबात पती किवा पत्नी पैकी ज्या कर्मचाऱ्याचे मूळ वेतन जास्त असेल, त्यालाच घरभाडे भत्ता अनुज्ञेय राहील.

मात्र, या निर्णयाविरोधात मुंबई उच्च न्यायालयात याचिका दाखल करण्यात आली होती. त्यानंतर, न्यायालयाने संबंधित शासन निर्णयाला अंतरिम स्थगिती दिली. परिणामी, शासनाने पुढील आदेश येईपर्यंत स्थगिती लागू राहील, असे स्पष्ट केले.

पती पत्नी घरभाडे संदर्भात शासनाने कोणता निर्णय दिला?

अंतरिम स्थगितीमुळे अनेक कर्मचाऱ्यांचा घरभाडे भत्ता काही कालावधीसाठी थांबविण्यात आला होता. दरम्यान, संबंधित कर्मचाऱ्यांना त्या कालावधीतील HRA मिळावा का, हा प्रश्न शासनाच्या विचाराधीन होता.

अखेरीस, शासनाने पुढीलप्रमाणे निर्णय दिला आहे—

  • ज्या कर्मचाऱ्यांचा घरभाडे भत्ता शासनाच्या पूर्वीच्या आदेशामुळे बंद करण्यात आला होता,
  • आणि नंतर न्यायालयाच्या अंतरिम स्थगितीनंतर पुन्हा सुरू करण्यात आला,
  • अशा कर्मचाऱ्यांना HRA बंद असलेल्या कालावधीतील थकीत घरभाडे भत्ता अदा करण्यात यावा.

त्यामुळे, पात्र कर्मचाऱ्यांना त्यांच्या नाकारण्यात आलेल्या कालावधीतील आर्थिक लाभ मिळण्याचा मार्ग मोकळा झाला.

पती पत्नी घरभाडे भत्ता (HRA) संदर्भातील महाराष्ट्र शासनाचा निर्णय दर्शविणारे फीचर इमेज. एका व्यक्तीचा फोटो, घराचे चित्र, HRA ची पिशवी आणि शासन निर्णयाचे प्रतीक वापरून पती-पत्नी दोघांना घरभाडे भत्ता मिळण्याच्या नियम, अटी व महत्त्वाची माहिती दर्शविण्यात आली आहे.

या शासन निर्णयाचा कोणाला लाभ होईल?

या शासन निर्णयाचा लाभ खालील कर्मचाऱ्यांना लागू होऊ शकतो.

  • एकाच कुटुंबातील दोन किंवा अधिक शासकीय कर्मचारी.
  • ज्यांचा घरभाडे भत्ता पूर्वीच्या शासन निर्णयामुळे बंद करण्यात आला होता.
  • ज्यांचा HRA नंतर अंतरिम स्थगितीमुळे पुन्हा सुरू करण्यात आला.
  • संबंधित कालावधीतील थकीत HRA मिळण्यास पात्र कर्मचारी.
बालसंगोपन रजा पुरुष कर्मचाऱ्यांनाही लागू आहे अधिक माहिती साठी येथे क्लिक करा

पती पत्नी घरभाडे महत्त्वाचे मुद्दे

१. शासन निर्णय दिनांक : 1 सप्टेंबर 2004

२.  विभाग : वित्त विभाग, महाराष्ट्र शासन

३.  विषय : अंतरिम स्थगितीनंतर थकीत घरभाडे भत्त्याचे (HRA) प्रदान

४.   लागू कर्मचारी : एकाच खाजगी निवासस्थानी राहणाऱ्या कुटुंबातील संबंधित पात्र कर्मचारी

५.  उद्देश : नाकारण्यात आलेल्या कालावधीतील घरभाडे भत्ता अदा करणे

निष्कर्ष

घरभाडे भत्ता शासन निर्णय 2004 हा अनेक शासकीय कर्मचाऱ्यांसाठी महत्त्वाचा ठरला आहे. विशेषतः, न्यायालयाच्या अंतरिम स्थगितीमुळे ज्यांचा HRA पुन्हा सुरू झाला होता, अशा कर्मचाऱ्यांना थकीत घरभाडे भत्ता देण्याचा मार्ग या शासन निर्णयामुळे स्पष्ट झाला.

म्हणूनच, संबंधित कर्मचारी किंवा कार्यालयांनी हा शासन निर्णय अभ्यासून पात्र कर्मचाऱ्यांना देय असलेली रक्कम नियमांनुसार अदा करण्याची कार्यवाही करावी.

पती पत्नी घरभाडे शासन निर्णय download करण्यासाठी येथे क्लिक करा

पती पत्नी घरभाडे यावर वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)

1. पती-पत्नी दोघांना घरभाडे भत्ता (HRA) मिळू शकतो का?

होय. मात्र, दोघांनाही HRA मिळेल की नाही हे महाराष्ट्र शासनाच्या लागू असलेल्या शासन निर्णय (GR), सेवा नियम आणि संबंधित परिस्थितीवर अवलंबून असते.

2. एकाच घरात राहणाऱ्या पती-पत्नी दोघेही शासकीय कर्मचारी असतील तर काय नियम लागू होतात?

एकाच खाजगी निवासस्थानी राहणाऱ्या पती-पत्नी दोघेही शासकीय कर्मचारी असल्यास HRA बाबत शासनाने वेळोवेळी वेगवेगळे निर्णय जारी केले आहेत. त्यामुळे संबंधित GR आणि विद्यमान नियमांनुसारच लाभ दिला जातो.

3. 1 सप्टेंबर 2004 च्या शासन निर्णयात काय नमूद करण्यात आले आहे?

या शासन निर्णयात न्यायालयाच्या अंतरिम स्थगितीनंतर, ज्या पात्र कर्मचाऱ्यांचा घरभाडे भत्ता (HRA) पूर्वी बंद झाला होता, त्यांना थकीत HRA अदा करण्याबाबत निर्देश देण्यात आले आहेत.

4. थकीत घरभाडे भत्ता (Arrear HRA) कोणाला मिळू शकतो?

ज्या कर्मचाऱ्यांचा HRA पूर्वीच्या शासन आदेशामुळे बंद झाला होता आणि नंतर न्यायालयाच्या अंतरिम स्थगितीनंतर पुन्हा सुरू करण्यात आला, अशा पात्र कर्मचाऱ्यांना नियमानुसार थकीत HRA मिळू शकतो.

5. पती-पत्नी दोघांना घरभाडे भत्ता मिळण्याबाबत अंतिम निर्णय कोण घेतो?

अंतिम निर्णय संबंधित आहरण व संवितरण अधिकारी (DDO), कार्यालय प्रमुख किंवा सक्षम प्राधिकारी हे महाराष्ट्र शासनाच्या लागू असलेल्या नियम आणि शासन निर्णयांच्या आधारे घेतात.

  1. महाराष्ट्र शासकीय कर्मचार्याचे पाचवा वेतन आयोग सहावा वेतन आयोग सातवा वेतन आयोग यामधील DA rates महागाई भत्त्याचे दर वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा. 
  2. वैद्यकीय प्रतिपूर्ती Medical bill अर्ज नमुना 2026 Excel + PDF Download
  3. संपूर्ण रजा नियम वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा
  4. राज्य गट विमा योजना 1982 – गट विमा संपूर्ण माहिती वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा
  5. बाल संगोपन रजा संपूर्ण माहिती वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा
  6. घरभाडे भत्ता संपूर्ण माहिती वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा
  7. अर्जित रजा संपूर्ण माहिती – रजेचे रोखीकरण Click Here
  8. Income Tax Saving Tips 2026: आयकर वाचवण्यासाठी 20 सर्वोत्तम आणि कायदेशीर उपाय तसेच Old vs New Tax Regime आणि Tax Saving पर्याय
  9. जुनी पेन्शन योजना : शासकीय कर्मचाऱ्यांना 2005 पूर्वीसेवेत असणाऱ्यांसाठी सुवर्णसंधी | GR कुटुंबासाठी मोठा दिलासा सुरक्षेची हमी
Teachers Day Speech in Hindi – शिक्षक दिवस पर शिक्षक और विद्यार्थियों का कार्यक्रम

शिक्षक दिवस पर 5 मिनट का भाषण

आदरणीय मुख्य अतिथि महोदय, सम्माननीय प्रधानाचार्य महोदय, सभी शिक्षकगण, अभिभावकगण और मेरे प्यारे साथियों, आप सभी को मेरा सादर नमस्कार। आज हम सभी यहाँ शिक्षक

Read More »
रक्षाबंधन पर भाई की कलाई पर राखी बाँधती बहन

रक्षाबंधन पर निबंध – महत्व, इतिहास और परंपरा

रक्षाबंधन भारत के प्रमुख और लोकप्रिय त्योहारों में से एक है। यह पर्व भाई-बहन के प्रेम, विश्वास, स्नेह और आपसी जिम्मेदारी का प्रतीक माना जाता

Read More »
नारळी पौर्णिमा - नारळी पौर्णिमेला समुद्राला नारळ अर्पण करताना मच्छीमार

नारळी पौर्णिमा काय आहे? महत्त्व, इतिहास, पूजा, परंपरा आणि नारळाचे महत्त्व

नारळी पौर्णिमा काय आहे? हा प्रश्न अनेकांना पडतो. महाराष्ट्रातील विशेषतः कोकण आणि समुद्रकिनारी भागात मोठ्या उत्साहात साजरा केला जाणारा नारळी पौर्णिमा हा महत्त्वाचा पारंपरिक सण

Read More »
रक्षाबंधन निबंध – भाऊ आणि बहिणीचा राखी बांधतानाचा सुंदर क्षण

रक्षाबंधन निबंध – Raksha Bandhan Essay in Marathi

रक्षाबंधन निबंध हा विद्यार्थ्यांसाठी नेहमीच महत्त्वाचा आणि आवडीचा विषय आहे. रक्षाबंधन हा भारतातील एक प्रेमळ आणि भावनिक सण आहे. या दिवशी बहीण आपल्या भावाच्या मनगटावर

Read More »
Happy Rakshabandhan रक्षाबंधन निबंध

रक्षाबंधन निबंध मराठी | Raksha Bandhan Essay in Marathi

रक्षाबंधन निबंध मराठी भारत हा विविध सण, परंपरा आणि संस्कृतीने समृद्ध असलेला देश आहे. आपल्या देशात वर्षभर अनेक सण मोठ्या उत्साहाने साजरे केले जातात. त्यापैकी

Read More »
डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांचे जीवनचरित्र

डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांचे जीवनचरित्र – एक महान शिक्षक आणि तत्त्वज्ञ

डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांचे जीवनचरित्र – एक महान शिक्षक आणि तत्त्वज्ञ भारताच्या इतिहासात अनेक विद्वानांनी आपल्या कार्याने देशाची ओळख जगभर पोहोचवली. त्यापैकी डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन

Read More »
15 अगस्त पर निबंध – स्वतंत्रता दिवस

15 अगस्त पर निबंध 2026: स्वतंत्रता दिवस पर हिंदी निबंध

प्रस्तावना 15 अगस्त पर निबंध लिखते समय सबसे पहले हमें यह समझना चाहिए कि 15 अगस्त भारत के इतिहास का एक अत्यंत महत्वपूर्ण दिन है।

Read More »
15 अगस्त भाषण 2026 – स्वतंत्रता दिवस पर हिंदी भाषण

15 अगस्त भाषण 2026: स्वतंत्रता दिवस पर 3 मिनट का शानदार भाषण

15 अगस्त 2026 को भारत अपना स्वतंत्रता दिवस मनाएगा। इस खास अवसर पर स्कूलों, कॉलेजों, सरकारी संस्थानों और विभिन्न सामाजिक कार्यक्रमों में देशभक्ति से जुड़े

Read More »
शिक्षक दिन 2026 मराठी निबंध

शिक्षक दिन – शिक्षकांचे महत्त्व आणि विद्यार्थ्यांच्या जीवनातील योगदान

शिक्षक दिन हा भारतातील अत्यंत महत्त्वाचा आणि प्रेरणादायी दिवस आहे. दरवर्षी 5 सप्टेंबर रोजी भारतात शिक्षक दिन साजरा केला जातो. हा दिवस महान तत्त्वज्ञ, शिक्षणतज्ज्ञ

Read More »
शिक्षक दिनानिमित्त मराठी भाषण 2026

शिक्षक दिनानिमित्त एक प्रेरणादायी मराठी भाषण – 5 सप्टेंबर शिक्षक दिन

शिक्षक दिनानिमित्त भाषण मराठी 2026 तयार करताना विद्यार्थ्यांना सहज सादर करता येईल, तसेच शिक्षकांचे महत्त्व आणि डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांचे योगदान स्पष्ट होईल, अशा पद्धतीने

Read More »
15 अगस्त स्वतंत्रता दिवस 2026 पर हिंदी भाषण

15 अगस्त स्वतंत्रता दिवस पर 3 मिनट का भाषण | Independence Day Speech in Hindi 2026

15 अगस्त स्वतंत्रता दिवस भारत के इतिहास का एक महत्वपूर्ण और गौरवपूर्ण दिन है। हर वर्ष 15 अगस्त को पूरे देश में स्वतंत्रता दिवस बड़े

Read More »
बिरसा मुंडा जयंती 2026 – धरती आबा भगवान बिरसा मुंडा

बिरसा मुंडा जयंती : आदिवासी अस्मिता आणि क्रांतीचा अद्वितीय इतिहास

बिरसा मुंडा जयंती – आदिवासी स्वाभिमानाचा गौरवशाली दिवस बिरसा मुंडा जयंती दरवर्षी 15 नोव्हेंबर रोजी देशभर साजरी केली जाते. भगवान बिरसा मुंडा हे भारताच्या इतिहासातील

Read More »
15 ऑगस्ट स्वातंत्र्य दिन भाषण मराठी 2026 – भारतीय तिरंगा आणि देशभक्तीपर स्वातंत्र्य दिन विशेष चित्र

15 ऑगस्ट स्वातंत्र्य दिन भाषण मराठी 2026 | Independence Day Speech in Marathi

15 ऑगस्ट स्वातंत्र्य दिन भाषण मराठी 2026 आदरणीय अध्यक्ष महोदय, मुख्याध्यापक, शिक्षकवृंद, उपस्थित मान्यवर आणि माझ्या प्रिय विद्यार्थी मित्र-मैत्रिणींनो, आपल्या सर्वांना स्वातंत्र्य दिनाच्या हार्दिक शुभेच्छा!

Read More »
शिक्षक दिन भाषण 2026 मराठी | 5 सप्टेंबर शिक्षक दिन भाषण | Teachers Day Speech in Marathi

शिक्षक दिन भाषण 2 मिनिटे | Teachers Day Speech in Marathi

आदरणीय मुख्याध्यापक सर, सन्माननीय शिक्षकवृंद आणि माझ्या प्रिय मित्र-मैत्रिणींनो, सर्वांना माझा नमस्कार! आज 5 सप्टेंबर – शिक्षक दिनानिमित्त मला माझे विचार व्यक्त करण्याची संधी मिळाली,

Read More »
शिक्षक दिन भाषण 2026 मराठी | 5 सप्टेंबर शिक्षक दिन भाषण | Teachers Day Speech in Marathi

शिक्षक दिन भाषण 2026 – 5 सप्टेंबर | Teachers Day Speech in Marathi

शिक्षक दिन भाषण 2026 आदरणीय मुख्याध्यापक सर, सन्माननीय शिक्षकवृंद आणि माझ्या प्रिय विद्यार्थी मित्र-मैत्रिणींनो, सर्वप्रथम आपणा सर्वांना शिक्षक दिनाच्या हार्दिक शुभेच्छा! आज 5 सप्टेंबर, म्हणजेच

Read More »
पद्मश्री भिकल्या धिंडा – पालघरचे ज्येष्ठ तारपा वादक आणि आदिवासी लोककलावंत, पारंपरिक तारप्यासह

पद्मश्री भिकल्या धिंडा यांच्यावर भाषण | पालघरचे ज्येष्ठ तारपा वादक आणि आदिवासी लोककलावंत

पद्मश्री भिकल्या धिंडा यांच्यावर मराठी भाषण आदरणीय अध्यक्ष महोदय, मान्यवर शिक्षकवृंद आणि माझ्या प्रिय बंधू-भगिनींनो, आज मी आपल्यासमोर पद्मश्री भिकल्या धिंडा, पालघरचे ज्येष्ठ तारपा वादक

Read More »
तंट्या भिल्ल (तंट्या मामा) भाषण | आदिवासी स्वातंत्र्यलढ्याचा महान क्रांतिकारक

तंट्या भिल्ल (तंट्या मामा) भाषण | आदिवासी स्वातंत्र्यलढ्याचा महान क्रांतिकारक

तंट्या भिल्ल (तंट्या मामा) यांच्यावर भाषण आदरणीय अध्यक्ष महोदय, सन्माननीय शिक्षकवृंद आणि माझ्या प्रिय बंधू-भगिनींनो, आज मी आपल्यासमोर तंट्या भिल्ल अर्थात तंट्या मामा या महान

Read More »
क्रांतिवीर राघोजी भांगरे – आदिवासी स्वातंत्र्यलढ्यातील महान क्रांतिकारक

क्रांतिवीर राघोजी भांगरे भाषण | Raghunath Bhangare Speech in Marathi

क्रांतिवीर राघोजी भांगरे यांच्यावर भाषण आदरणीय अध्यक्ष महोदय, सन्माननीय शिक्षकवृंद आणि माझ्या प्रिय बंधू-भगिनींनो, आज मी महाराष्ट्राच्या इतिहासातील एका अशा महान क्रांतिकारकाविषयी बोलणार आहे, ज्यांनी

Read More »

टिपणी करा

आपला ई-मेल अड्रेस प्रकाशित केला जाणार नाही. आवश्यक फील्डस् * मार्क केले आहेत