पती पत्नी घरभाडे भत्ता (House Rent Allowance – HRA) हा शासकीय कर्मचाऱ्यांच्या वेतनातील महत्त्वाचा घटक आहे. मात्र, एकाच खाजगी निवासस्थानी राहणाऱ्या कुटुंबातील दोन किंवा अधिक शासकीय कर्मचाऱ्यांना घरभाडे भत्ता देण्याबाबत शासनाने वेळोवेळी विविध निर्णय घेतले आहेत.
याच पार्श्वभूमीवर, महाराष्ट्र शासनाच्या वित्त विभागाने दिनांक 1 सप्टेंबर 2004 रोजी महत्त्वाचा शासन निर्णय (GR) जारी केला. या निर्णयामध्ये अंतरिम स्थगितीमुळे थांबलेल्या घरभाडे भत्त्याच्या (HRA) थकीत रकमेबाबत स्पष्ट निर्देश देण्यात आले आहेत.
पती पत्नी घरभाडे भत्ता शासन निर्णय 2004 म्हणजे काय?
महाराष्ट्र शासनाने यापूर्वी असा निर्णय घेतला होता की, एकाच खाजगी निवासस्थानी राहणाऱ्या शासकीय व इतर कर्मचाऱ्यांच्या कुटुंबात पती किवा पत्नी पैकी ज्या कर्मचाऱ्याचे मूळ वेतन जास्त असेल, त्यालाच घरभाडे भत्ता अनुज्ञेय राहील.
मात्र, या निर्णयाविरोधात मुंबई उच्च न्यायालयात याचिका दाखल करण्यात आली होती. त्यानंतर, न्यायालयाने संबंधित शासन निर्णयाला अंतरिम स्थगिती दिली. परिणामी, शासनाने पुढील आदेश येईपर्यंत स्थगिती लागू राहील, असे स्पष्ट केले.
पती पत्नी घरभाडे संदर्भात शासनाने कोणता निर्णय दिला?
अंतरिम स्थगितीमुळे अनेक कर्मचाऱ्यांचा घरभाडे भत्ता काही कालावधीसाठी थांबविण्यात आला होता. दरम्यान, संबंधित कर्मचाऱ्यांना त्या कालावधीतील HRA मिळावा का, हा प्रश्न शासनाच्या विचाराधीन होता.
अखेरीस, शासनाने पुढीलप्रमाणे निर्णय दिला आहे—
- ज्या कर्मचाऱ्यांचा घरभाडे भत्ता शासनाच्या पूर्वीच्या आदेशामुळे बंद करण्यात आला होता,
- आणि नंतर न्यायालयाच्या अंतरिम स्थगितीनंतर पुन्हा सुरू करण्यात आला,
- अशा कर्मचाऱ्यांना HRA बंद असलेल्या कालावधीतील थकीत घरभाडे भत्ता अदा करण्यात यावा.
त्यामुळे, पात्र कर्मचाऱ्यांना त्यांच्या नाकारण्यात आलेल्या कालावधीतील आर्थिक लाभ मिळण्याचा मार्ग मोकळा झाला.
या शासन निर्णयाचा कोणाला लाभ होईल?
या शासन निर्णयाचा लाभ खालील कर्मचाऱ्यांना लागू होऊ शकतो.
- एकाच कुटुंबातील दोन किंवा अधिक शासकीय कर्मचारी.
- ज्यांचा घरभाडे भत्ता पूर्वीच्या शासन निर्णयामुळे बंद करण्यात आला होता.
- ज्यांचा HRA नंतर अंतरिम स्थगितीमुळे पुन्हा सुरू करण्यात आला.
- संबंधित कालावधीतील थकीत HRA मिळण्यास पात्र कर्मचारी.
बालसंगोपन रजा पुरुष कर्मचाऱ्यांनाही लागू आहे अधिक माहिती साठी येथे क्लिक करा
पती पत्नी घरभाडे महत्त्वाचे मुद्दे
१. शासन निर्णय दिनांक : 1 सप्टेंबर 2004
२. विभाग : वित्त विभाग, महाराष्ट्र शासन
३. विषय : अंतरिम स्थगितीनंतर थकीत घरभाडे भत्त्याचे (HRA) प्रदान
४. लागू कर्मचारी : एकाच खाजगी निवासस्थानी राहणाऱ्या कुटुंबातील संबंधित पात्र कर्मचारी
५. उद्देश : नाकारण्यात आलेल्या कालावधीतील घरभाडे भत्ता अदा करणे
निष्कर्ष
घरभाडे भत्ता शासन निर्णय 2004 हा अनेक शासकीय कर्मचाऱ्यांसाठी महत्त्वाचा ठरला आहे. विशेषतः, न्यायालयाच्या अंतरिम स्थगितीमुळे ज्यांचा HRA पुन्हा सुरू झाला होता, अशा कर्मचाऱ्यांना थकीत घरभाडे भत्ता देण्याचा मार्ग या शासन निर्णयामुळे स्पष्ट झाला.
म्हणूनच, संबंधित कर्मचारी किंवा कार्यालयांनी हा शासन निर्णय अभ्यासून पात्र कर्मचाऱ्यांना देय असलेली रक्कम नियमांनुसार अदा करण्याची कार्यवाही करावी.
पती पत्नी घरभाडे शासन निर्णय download करण्यासाठी येथे क्लिक करा
पती पत्नी घरभाडे यावर वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
1. पती-पत्नी दोघांना घरभाडे भत्ता (HRA) मिळू शकतो का?
होय. मात्र, दोघांनाही HRA मिळेल की नाही हे महाराष्ट्र शासनाच्या लागू असलेल्या शासन निर्णय (GR), सेवा नियम आणि संबंधित परिस्थितीवर अवलंबून असते.
2. एकाच घरात राहणाऱ्या पती-पत्नी दोघेही शासकीय कर्मचारी असतील तर काय नियम लागू होतात?
एकाच खाजगी निवासस्थानी राहणाऱ्या पती-पत्नी दोघेही शासकीय कर्मचारी असल्यास HRA बाबत शासनाने वेळोवेळी वेगवेगळे निर्णय जारी केले आहेत. त्यामुळे संबंधित GR आणि विद्यमान नियमांनुसारच लाभ दिला जातो.
3. 1 सप्टेंबर 2004 च्या शासन निर्णयात काय नमूद करण्यात आले आहे?
या शासन निर्णयात न्यायालयाच्या अंतरिम स्थगितीनंतर, ज्या पात्र कर्मचाऱ्यांचा घरभाडे भत्ता (HRA) पूर्वी बंद झाला होता, त्यांना थकीत HRA अदा करण्याबाबत निर्देश देण्यात आले आहेत.
4. थकीत घरभाडे भत्ता (Arrear HRA) कोणाला मिळू शकतो?
ज्या कर्मचाऱ्यांचा HRA पूर्वीच्या शासन आदेशामुळे बंद झाला होता आणि नंतर न्यायालयाच्या अंतरिम स्थगितीनंतर पुन्हा सुरू करण्यात आला, अशा पात्र कर्मचाऱ्यांना नियमानुसार थकीत HRA मिळू शकतो.
5. पती-पत्नी दोघांना घरभाडे भत्ता मिळण्याबाबत अंतिम निर्णय कोण घेतो?
अंतिम निर्णय संबंधित आहरण व संवितरण अधिकारी (DDO), कार्यालय प्रमुख किंवा सक्षम प्राधिकारी हे महाराष्ट्र शासनाच्या लागू असलेल्या नियम आणि शासन निर्णयांच्या आधारे घेतात.
- महाराष्ट्र शासकीय कर्मचार्याचे पाचवा वेतन आयोग – सहावा वेतन आयोग – सातवा वेतन आयोग यामधील DA rates महागाई भत्त्याचे दर वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा.
- वैद्यकीय प्रतिपूर्ती Medical bill अर्ज नमुना 2026 Excel + PDF Download
- संपूर्ण रजा नियम वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा
- राज्य गट विमा योजना 1982 – गट विमा संपूर्ण माहिती वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा
- बाल संगोपन रजा संपूर्ण माहिती वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा
- घरभाडे भत्ता संपूर्ण माहिती वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा
- अर्जित रजा संपूर्ण माहिती – रजेचे रोखीकरण Click Here
- Income Tax Saving Tips 2026: आयकर वाचवण्यासाठी 20 सर्वोत्तम आणि कायदेशीर उपाय तसेच Old vs New Tax Regime आणि Tax Saving पर्याय
- जुनी पेन्शन योजना : शासकीय कर्मचाऱ्यांना 2005 पूर्वीसेवेत असणाऱ्यांसाठी सुवर्णसंधी | GR कुटुंबासाठी मोठा दिलासा सुरक्षेची हमी

पद्मश्री भिकल्या धिंडा यांच्यावर भाषण | पालघरचे ज्येष्ठ तारपा वादक आणि आदिवासी लोककलावंत
पद्मश्री भिकल्या धिंडा यांच्यावर मराठी भाषण आदरणीय अध्यक्ष महोदय, मान्यवर शिक्षकवृंद आणि माझ्या प्रिय बंधू-भगिनींनो, आज मी आपल्यासमोर पद्मश्री भिकल्या धिंडा, पालघरचे ज्येष्ठ तारपा वादक

तंट्या भिल्ल (तंट्या मामा) भाषण | आदिवासी स्वातंत्र्यलढ्याचा महान क्रांतिकारक
तंट्या भिल्ल (तंट्या मामा) यांच्यावर भाषण आदरणीय अध्यक्ष महोदय, सन्माननीय शिक्षकवृंद आणि माझ्या प्रिय बंधू-भगिनींनो, आज मी आपल्यासमोर तंट्या भिल्ल अर्थात तंट्या मामा या महान

क्रांतिवीर राघोजी भांगरे भाषण | Raghunath Bhangare Speech in Marathi
क्रांतिवीर राघोजी भांगरे यांच्यावर भाषण आदरणीय अध्यक्ष महोदय, सन्माननीय शिक्षकवृंद आणि माझ्या प्रिय बंधू-भगिनींनो, आज मी महाराष्ट्राच्या इतिहासातील एका अशा महान क्रांतिकारकाविषयी बोलणार आहे, ज्यांनी

9 ऑगस्ट जागतिक आदिवासी दिन भाषण मराठी | Adivasi Din Speech Marathi
9 ऑगस्ट जागतिक आदिवासी दिन भाषण मराठी आदरणीय अध्यक्ष महोदय, प्रमुख पाहुणे, माननीय शिक्षकवृंद आणि माझ्या प्रिय विद्यार्थी मित्र-मैत्रिणींनो, आपल्या सर्वांना जागतिक आदिवासी दिनाच्या हार्दिक

5 Minute Independence Day Speech in English for Students 2026
5 Minute Independence Day Speech in English Good morning to everyone. Respected Principal, Honorable Teachers, Distinguished Guests, and my dear friends, Today, it is a

2 Minute Independence Day Speech in English for Students 2026
2 Minute Independence Day Speech in English Good morning to everyone. Respected Principal, teachers, guests, and my dear friends, Today, we have gathered to celebrate

15 August Speech in English (3 Minutes) | Best Independence Day Speech 2026
15 August Speech in English Good morning everyone, Respected Principal, Honorable Teachers, Distinguished Guests, and my dear friends, Today, I feel truly honored to stand

पती पत्नी घरभाडे भत्ता शासन निर्णय 2004 : अंतरिम स्थगितीनंतर थकीत HRA देण्याबाबत महत्त्वाचा निर्णय
पती पत्नी घरभाडे भत्ता (House Rent Allowance – HRA) हा शासकीय कर्मचाऱ्यांच्या वेतनातील महत्त्वाचा घटक आहे. मात्र, एकाच खाजगी निवासस्थानी राहणाऱ्या कुटुंबातील दोन किंवा अधिक

घरबांधणी अग्रीम: नियम, पात्रता, व्याजदर व अर्ज प्रक्रिया 2026
घराचे स्वप्न पूर्ण करणे हे प्रत्येक शासकीय कर्मचाऱ्याचे महत्त्वाचे ध्येय असते. मात्र वाढत्या मालमत्ता किमती आणि बांधकाम खर्चामुळे स्वतःच्या घरासाठी मोठ्या निधीची आवश्यकता भासते. अशा

भाडे करारनामा (Rent Agreement) नमुना (2026) download pdf
घर नसल्यामुळे लाखो लोक भाड्याच्या घरामध्ये राहावे लागते. त्यासाठी भाडे करारनामा Rent Agreement करणे आवश्यक आहे. भाडे करारनामा (Rent Agreement) हा दोन्ही पक्षांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा

अर्जित रजा अर्ज नमुना pdf 2026 Download करा
Download अर्जित रजा अर्ज pdf अर्जित रजा अर्ज pdf नमुना मराठी मध्ये download करण्यासाठी खाली लिंक दिलेली आहे. अर्जित रजा अर्ज नमुना pdf Download करण्यासाठी

भाडे करारनामा (Rent Agreement): परिपूर्ण माहिती, महाराष्ट्रातील नियम, नोंदणी, स्टॅम्प ड्युटी, ऑनलाइन प्रक्रिया, Tips आणि नमुना 2026 Full Legal information
आजच्या काळात स्वतःचे घर नसल्यामुळे लाखो लोक भाड्याच्या घरामध्ये राहतात. त्याचप्रमाणे अनेक घरमालक आपल्या मालमत्तेतून नियमित उत्पन्न मिळवण्यासाठी घर, फ्लॅट, दुकान किंवा कार्यालय भाड्याने देतात.

Income Tax Saving Tips 2026: आयकर वाचवण्यासाठी 20 सर्वोत्तम आणि कायदेशीर उपाय तसेच Old vs New Tax Regime आणि Tax Saving पर्याय
प्रत्येक आर्थिक वर्षाच्या शेवटी अनेक लोकांची एकच धावपळ सुरू होते—“आयकर कसा वाचवायचा?”. मात्र योग्य income tax saving नियोजन वर्षाच्या सुरुवातीलाच केले तर कराचा भार कमी

अर्जित रजा संपूर्ण माहिती – नियम | EL Rules, Leave Encashment, 300 दिवसांची संपूर्ण माहिती
सरकारी सेवेत काम करणाऱ्या प्रत्येक कर्मचाऱ्यासाठी अर्जित रजा नियम महाराष्ट्र समजून घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. अनेक कर्मचाऱ्यांच्या मनात अर्जित रजा किती जमा होते, जास्तीत जास्त

Cryptocurrency म्हणजे काय? फायदे, तोटे आणि भविष्यातील संधी – संपूर्ण मार्गदर्शक 2026
गेल्या काही वर्षांत जगभरात आर्थिक व्यवहारांची पद्धत मोठ्या प्रमाणात बदलली आहे. आज आपण मोबाईलवरून काही सेकंदांत पैसे पाठवू शकतो. याशिवाय, ऑनलाइन खरेदी, डिजिटल पेमेंट आणि

पर्सनल लोन कसे घ्यावे? व्याजदर, पात्रता, EMI व अर्ज प्रक्रिया | 2026 Guide
अचानक वैद्यकीय खर्च, मुलांच्या शिक्षणाची फी, लग्नाचा खर्च किंवा घरातील इतर आर्थिक गरज यांसाठी अनेकदा मोठ्या रकमांची आवश्यकता भासते. अशा वेळी बहुतेक लोकांचा पहिला पर्याय

CIBIL Score म्हणजे काय? 750+ स्कोर कसा वाढवावा | Free CIBIL Score Check Guide
आजच्या काळात Loan, Credit Card किंवा EMI वर वस्तू खरेदी करणे खूप सामान्य झाले आहे. मात्र अनेक लोकांना एक मोठी समस्या येते — Loan Reject

SIP म्हणजे काय? ₹500 SIP मधून किती पैसे मिळू शकतात? | SIP माहिती मराठीत
आजच्या काळात प्रत्येकाला आर्थिक सुरक्षितता हवी असते. मात्र अनेक लोकांना वाटते की गुंतवणूक करण्यासाठी लाखो रुपये लागतात. खरं तर तसे नाही. आज SIP मुळे अगदी
